Tłumacz przysięgły u notariusza – kiedy potrzebny cudzoziemcowi

Tłumacz przysięgły u notariusza jest potrzebny zawsze, gdy obcokrajowiec kupujący mieszkanie nie zna języka polskiego na tyle, by zrozumieć akt notarialny – a notariusz sam nie tłumaczy aktu na jego język. W tym artykule wyjaśniamy, co mówią przepisy, kto wybiera tłumacza i kto mu płaci, ile to kosztuje przy zakupie od dewelopera oraz kiedy zamiast tłumacza lepiej ustanowić pełnomocnika.

Najważniejsze informacje

• Czynności notarialne wykonuje się w języku polskim (art. 2 § 3 Prawa o notariacie). Na żądanie strony notariusz może dokonać czynności dodatkowo w języku obcym.
• Jeśli uczestnik nie zna polskiego, notariusz tłumaczy akt osobiście (gdy ma uprawnienia jak tłumacz przysięgły) albo przy pomocy tłumacza przysięgłego (art. 87 § 1 pkt 1).
• Wynagrodzenie tłumacza przysięgłego za pracę u notariusza ustala się w umowie ze zleceniodawcą – urzędowe stawki Ministra Sprawiedliwości dotyczą tylko zleceń sądów, prokuratury, Policji i administracji.
• Zakup od dewelopera to zwykle 2 akty notarialne (umowa deweloperska i umowa przenosząca własność), więc tłumacz jest potrzebny dwa razy.
• Zagraniczne dokumenty (np. pełnomocnictwo, akt małżeństwa) notariusz zwykle przyjmuje z tłumaczeniem przysięgłym na polski, a często także z apostille.

Kiedy obcokrajowiec potrzebuje tłumacza przysięgłego u notariusza?

Podstawą jest ustawa – Prawo o notariacie (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 614). Art. 2 § 3 mówi jasno: czynności notarialnych dokonuje się w języku polskim. Art. 87 § 1 pkt 1 dodaje, że jeśli osoba biorąca udział w czynności nie zna języka polskiego, a do czynności nie dołączono przekładu na język, który ta osoba zna, notariusz powinien przetłumaczyć akt osobiście albo przy pomocy tłumacza. Przepis odsyła do art. 2 § 3, dlatego w praktyce chodzi o tłumacza przysięgłego, a nie o znajomego, który „dobrze mówi po polsku”.

Do tego dochodzi art. 94 § 1: przed podpisaniem notariusz odczytuje akt i musi się przekonać, że wszyscy uczestnicy dokładnie rozumieją jego treść i znaczenie. Jeśli notariusz ma wątpliwość, czy kupujący rozumie po polsku, nie przeprowadzi czynności bez tłumaczenia. O tym, czy znasz polski „wystarczająco”, decyduje więc w praktyce notariusz – a język prawniczy aktu bywa trudny nawet dla Polaków.

Tłumacz nie jest potrzebny, gdy notariusz sam tłumaczy z Twojego języka albo gdy działa za Ciebie pełnomocnik. Wymóg zezwolenia MSWiA to osobna kwestia – samodzielny lokal mieszkalny większość cudzoziemców kupuje bez zezwolenia, co opisujemy w poradniku zakup mieszkania przez cudzoziemca.

Akt notarialny w dwóch językach – czy to możliwe?

Tak. Art. 2 § 3 Prawa o notariacie pozwala, na żądanie strony, dokonać czynności dodatkowo w języku obcym. Notariusz może to zrobić sam, jeśli wykazał znajomość języka tak jak tłumacz przysięgły, albo z pomocą tłumacza przysięgłego. Wersja polska pozostaje jednak podstawowa: akt musi powstać po polsku, a tekst obcojęzyczny jest dodatkiem, który ułatwia zrozumienie umowy.

Akt dwujęzyczny wymaga wcześniejszego przygotowania tekstu – zgłoś taką prośbę z wyprzedzeniem. Jeśli tłumaczenie pisemne jest dołączone do czynności, notariusz nie musi dodatkowo tłumaczyć aktu ustnie – tak wynika z brzmienia art. 87 § 1 pkt 1. Przy zakupie mieszkania częściej spotkasz jednak prostsze rozwiązanie: akt po polsku i tłumaczenie ustne na miejscu.

Kto wybiera tłumacza i kto za niego płaci?

Tłumacza przysięgłego zwykle zapewnia strona, która nie zna polskiego – możesz znaleźć go sam albo poprosić kancelarię notarialną o wskazanie tłumacza, z którym współpracuje. Warto sprawdzić, czy dana osoba jest na liście tłumaczy przysięgłych prowadzonej przez Ministra Sprawiedliwości (ustawa o zawodzie tłumacza przysięgłego, art. 6 i art. 10). Lista jest publiczna i dostępna w Biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa Sprawiedliwości.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 tej ustawy wynagrodzenie tłumacza przysięgłego ustala umowa ze zleceniodawcą. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia za czynności tłumacza przysięgłego (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 312) dotyczy tylko zleceń sądu, prokuratora, Policji i organów administracji publicznej – notariusz do nich nie należy. Tłumaczowi płaci więc zamawiający, zwykle kupujący. Wynagrodzenie tłumacza nie jest częścią taksy notarialnej, więc zasada podziału kosztów notarialnych umowy deweloperskiej po połowie (art. 40 ust. 2 ustawy deweloperskiej) go nie obejmuje – chyba że z deweloperem ustalisz inaczej.

Sytuacja	Czy potrzebny tłumacz przysięgły?	Kto zwykle płaci
Kupujący nie zna polskiego, notariusz nie zna jego języka	Tak – tłumaczenie ustne aktu na miejscu	Kupujący (zleceniodawca)
Notariusz ma uprawnienia do tłumaczenia z języka kupującego	Nie – notariusz tłumaczy sam	–
Kupujący chce aktu dodatkowo w języku obcym (dwujęzycznego)	Tak, chyba że notariusz tłumaczy sam	Kupujący
Kupujący działa przez pełnomocnika znającego polski	Nie przy akcie; tak przy pełnomocnictwie sporządzonym za granicą w obcym języku (tłumaczenie pisemne)	Kupujący
Dokumenty zagraniczne (akt małżeństwa, pełnomocnictwo, umowa majątkowa)	Zwykle tak – tłumaczenie pisemne na polski	Kupujący
Umowa rezerwacyjna u dewelopera	Nie – to umowa pisemna, bez notariusza; tłumaczenie według uznania	Kupujący, jeśli zamawia
Obcokrajowiec swobodnie mówiący i czytający po polsku	Nie – o ile notariusz nie ma wątpliwości	–

Ile kosztuje tłumacz przysięgły u notariusza?

Cena jest umowna. Tłumacze najczęściej liczą tłumaczenie ustne za godzinę obecności, często z minimalną stawką za pierwszą godzinę i dopłatą za dojazd. Orientacyjne widełki z cenników tłumaczy przysięgłych: ok. 150–400 zł netto za pierwszą godzinę tłumaczenia ustnego (wrzesień 2026). Na cenę wpływa język, miasto, termin i to, czy tłumacz czyta wcześniej projekt aktu.

Punktem odniesienia mogą być stawki urzędowe, choć notariusza nie wiążą. Dla sądów i urzędów godzina tłumaczenia ustnego to stawka za stronę tłumaczenia z polskiego podwyższona o 30%: przy angielskim, niemieckim, francuskim i rosyjskim 57,65 zł × 1,3 = ok. 74,95 zł. Tłumaczenie pisemne rozlicza się za stronę, czyli 1125 znaków (§ 8 rozporządzenia) – z tego powodu wielostronicowy projekt umowy deweloperskiej przetłumaczony na piśmie to wydatek liczony w setkach, a nie w dziesiątkach złotych.

Przykład: zakup mieszkania od dewelopera we Wrocławiu

Weźmy mieszkanie 2-pokojowe za 662 405 zł – to mediana ceny mieszkań 2-pokojowych we Wrocławiu według danych z oferty TM Invest, stan na 27.09.2026. Kupujący nie zna polskiego, więc tłumacz przysięgły jest potrzebny przy obu aktach:

Pozycja	Umowa deweloperska	Umowa przenosząca własność
Maksymalna taksa notarialna (½ stawki z § 3)	1 709,81 zł netto, z czego kupujący płaci połowę: 854,91 zł	1 709,81 zł netto
Tłumacz przysięgły, ok. 2 godziny	ok. 300–800 zł netto	ok. 300–800 zł netto
Razem tłumacz (dwie wizyty)	ok. 600–1 600 zł netto

Koszt tłumacza przy dwóch aktach może więc być zbliżony do Twojej części taksy notarialnej. Szczegółowe zasady liczenia taksy znajdziesz w artykule taksa notarialna, a pełne zestawienie podatków i opłat dla obcokrajowca – w tekście podatki i opłaty przy zakupie mieszkania przez cudzoziemca.

Kupujesz mieszkanie w Polsce i nie znasz dobrze polskiego? Pomożemy Ci wybrać mieszkanie od dewelopera i przejść przez cały proces zakupu – od rezerwacji po odbiór kluczy. Kupujący najczęściej nie płaci nam prowizji, wynagrodzenie zwykle płaci deweloper.

Co tłumacz tłumaczy przy zakupie mieszkania od dewelopera?

• Umowa deweloperska – musi mieć formę aktu notarialnego (art. 40 ust. 1 ustawy deweloperskiej, Dz.U. 2026 poz. 880). Tłumacz przekłada ją ustnie przy podpisaniu. Projekt aktu warto przetłumaczyć wcześniej, bo na miejscu nie ma czasu na negocjacje. Co powinno się w niej znaleźć, opisujemy w artykule umowa deweloperska.
• Umowa przenosząca własność – zawierana w formie aktu notarialnego (art. 158 Kodeksu cywilnego), zwykle po oddaniu budynku do użytkowania. Druga wizyta u notariusza, drugi raz tłumacz.
• Prospekt informacyjny – deweloper doręcza go przed umową rezerwacyjną lub deweloperską, nieodpłatnie, na trwałym nośniku (art. 21 ustawy deweloperskiej). Sporządza się go według ustawowego wzoru, w praktyce po polsku. Nie wymaga tłumacza przysięgłego, ale to kluczowe źródło informacji o inwestycji – zleć tłumaczenie, jeśli go nie rozumiesz.
• Umowa rezerwacyjna – forma pisemna pod rygorem nieważności (art. 30 ust. 1), bez notariusza. Tłumacz przysięgły nie jest wymagany.
• Dokumenty kredytowe – banki mają własne zasady wobec klientów, którzy nie znają polskiego. Więcej w artykule kredyt hipoteczny dla obcokrajowca.

Warto też wiedzieć, że akt notarialny obejmujący nabycie nieruchomości przez cudzoziemca musi zawierać informację o jego obywatelstwie (art. 92 § 1 pkt 4a Prawa o notariacie). W akcie wymienia się również osoby obecne przy jego sporządzaniu, w tym tłumacza (art. 92 § 1 pkt 4).

Dokumenty zagraniczne – tłumaczenie pisemne i apostille

Tłumaczenie ustne to jedno, a dokumenty w obcym języku – drugie. Jeśli przedstawiasz notariuszowi dokument wydany za granicą (np. akt małżeństwa, gdy mieszkanie ma wejść do majątku wspólnego, umowę majątkową małżeńską albo pełnomocnictwo), notariusz zwykle wymaga tłumaczenia przysięgłego na język polski. Tłumacz poświadcza je pieczęcią z numerem na liście (art. 18 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego) albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

Dokumenty urzędowe z zagranicy często trzeba też opatrzyć apostille lub legalizacją – zależy to od kraju wydania. Zapytaj kancelarię notarialną o listę dokumentów co najmniej 2–3 tygodnie przed aktem, bo tłumaczenie i apostille wymagają czasu. Szczegóły opisujemy w artykule kupno mieszkania w Polsce z zagranicy.

Pełnomocnik zamiast tłumacza – kiedy to lepsze rozwiązanie?

Jeśli nie możesz przyjechać do Polski na oba akty, możesz ustanowić pełnomocnika, który zna polski i podpisze umowy w Twoim imieniu. Ponieważ umowa sprzedaży nieruchomości wymaga formy aktu notarialnego, pełnomocnictwo do niej też musi mieć formę aktu notarialnego (art. 99 § 1 Kodeksu cywilnego). Możesz je sporządzić w Polsce – wtedy przy tym akcie również potrzebny jest tłumacz – albo za granicą, np. u miejscowego notariusza (konsul RP może sporządzić akt notarialny tylko wtedy, gdy ma upoważnienie Ministra Sprawiedliwości – art. 28 ust. 3 Prawa konsularnego, Dz.U. 2026 poz. 711). Pełnomocnictwo sporządzone w obcym języku wymaga tłumaczenia przysięgłego.

Pełnomocnik ma sens, gdy mieszkasz daleko; tłumacz – gdy chcesz osobiście usłyszeć każde zdanie umowy. Więcej o zakresie i formie pełnomocnictwa przeczytasz w przewodniku pełnomocnictwo przy zakupie mieszkania.

Jak przygotować się do wizyty u notariusza z tłumaczem?

• Poinformuj kancelarię, że nie znasz polskiego i w jakim języku potrzebujesz tłumaczenia – najlepiej już przy ustalaniu terminu.
• Poproś o projekt aktu kilka dni wcześniej i prześlij go tłumaczowi. Uwagi do treści zgłaszaj przed wizytą.
• Sprawdź tłumacza na liście Ministra Sprawiedliwości i ustal cenę na piśmie: stawkę za godzinę, minimalny czas, dojazd.
• Zaplanuj więcej czasu niż Polacy: odczytanie i tłumaczenie aktu trwa wyraźnie dłużej niż samo odczytanie.

Zanim podpiszesz umowę deweloperską, możesz też zlecić sprawdzenie umowy deweloperskiej – wskażemy zapisy, o które warto zapytać notariusza lub dewelopera.

Najczęstsze pytania

Podsumowanie

Akt notarialny w Polsce zawsze powstaje po polsku. Jeśli nie znasz polskiego, potrzebujesz tłumacza przysięgłego (albo notariusza z uprawnieniami tłumacza) przy każdym akcie – przy zakupie od dewelopera zwykle dwa razy. Tłumacza wybierasz i opłacasz sam, a cena jest umowna. Alternatywą jest pełnomocnik znający polski, ale wtedy tłumaczenia wymaga samo pełnomocnictwo. Mieszkania gotowe i w budowie w Warszawie i we Wrocławiu znajdziesz w naszym katalogu inwestycji.

Jesteś obcokrajowcem i chcesz kupić mieszkanie od dewelopera? Skontaktuj się z nami – dobierzemy mieszkanie w Twoim budżecie i pomożemy zaplanować wizyty u notariusza. Kupujący najczęściej nie płaci prowizji, wynagrodzenie zwykle płaci deweloper. Na rynku jesteśmy od 2016 roku.

Stan prawny na wrzesień 2026 r. Ceny tłumaczy mają charakter orientacyjny, a wyliczenia są przybliżone. Artykuł nie stanowi porady prawnej.

Źródła

• Ustawa – Prawo o notariacie – tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 614 (art. 2 § 3, art. 80, art. 87 § 1, art. 92 § 1, art. 94 § 1).
• Ustawa o zawodzie tłumacza przysięgłego – tekst jednolity Dz.U. 2019 poz. 1326 (art. 13, 16, 18).
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia za czynności tłumacza przysięgłego – tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 312 (§ 1, § 2, § 6, § 8).
• Lista tłumaczy przysięgłych – Biuletyn Informacji Publicznej Ministerstwa Sprawiedliwości.
• Ustawa deweloperska – tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 880 (art. 21, art. 30, art. 40).
• Kodeks cywilny – tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795 (art. 99 § 1, art. 158).
• Rozporządzenie w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej – tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1566 (§ 3, § 6).
• Ceny mieszkań: katalog inwestycji TM Invest, stan na 27.09.2026.